Αποστολέας Θέμα: Εφέ και μίξη #1  (Αναγνώστηκε 4926 φορές)
tug
Administrator
Forum is my life
*****
Αποσυνδεδεμένος Αποσυνδεδεμένος

Μηνύματα: 1753



WWW
« στις: Δεκέμβριος 13, 2006, 05:50:44 πμ »

Εφέ και μίξη

Τα εφέ είναι όπως το μακιγιάζ: Είναι καλά, όσο χρησιμοποιούνται με μέτρο και δεν «βγάζουν μάτι». Τα περισσότερα τραγούδια που ακούμε έχουν απίστευτες «ποσότητες» εφέ (ειδικά βάθους και συμπίεσης), μόνο που είναι χρησιμοποιημένα με τρόπο που δεν φαίνεται και δεν προκαλεί.

Κάποια εφέ είναι περισσότερο σημαντικά από τα άλλα. Δεν πρόκειται να πετύχετε ικανοποιητικά αποτελέσματα στην τελική μίξη, αν δεν ξέρετε να δουλεύετε απΆ έξω κι ανακατωτά την συμπίεση (dynamics / compressor), το βάθος (reverb), το echo και την καθυστέρηση (delay).

Η συμπίεση είναι για έναν αρχάριο ίσως το πιο άγνωστο και το πιο δύσκολο στην κατανόηση εφέ. Αλλά είναι και από τα πιο σημαντικά. Με λίγα λόγια, η συμπίεση κάνει την ένταση του ήχου πιο ομοιόμορφη, εξομαλύνοντας απότομες κορυφές και κάνοντας τον ήχο πιο απαλό. Επίσης, μπορεί να κόψει βόμβους, φυσήματα και θορύβους από μηχανήματα που έχουν τέτοια προβλήματα. Αν δείτε ότι σε κάποιο σημείο αρχίζει να ακούγεται φύσημα στην μίξη σας, οι κατάλληλες ρυθμίσεις συμπίεσης θα σας βοηθήσουν να το εξαλείψετε.

Η συμπίεση επίσης κάνει το τραγούδι να ακούγεται δυνατότερο, αφού δυναμώνει τις μεσαίες και χαμηλές εντάσεις, αφήνοντας τις ψηλές ανέπαφες. Αν το τραγούδι σας στην τελική μίξη δεν ακούγεται αρκετά δυνατά, μάλλον δεν κάνατε τις σωστές ρυθμίσεις στην συμπίεση.

Η φωνή χρειάζεται οπωσδήποτε συμπίεση, και συνήθως και όλα τα όργανα που ηχογραφούνται με μικρόφωνο. Επίσης, και όλο το κομμάτι μετά την τελική μίξη είθισται να περνάει από μια ελαφρή συμπίεση, που έχει το πρόσθετο καλό να εξισορροπεί τις εντάσεις των οργάνων μεταξύ τους (δηλ. με το που μπαίνει κάποιο δυνατό όργανο αυτομάτως χαμηλώνουν τα υπόλοιπα).

Προσοχή: Σε υπερβολικές δόσεις η συμπίεση κάνει το κομμάτι να ακούγεται ρηχό, μπουκωμένο και κουραστικό. Επίσης, μπορεί να δημιουργήσει αφύσικες διακυμάνσεις στην ένταση.

Στο τέλος-τέλος αυξάνουμε την ένταση όλου του τραγουδιού, έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατό ψηλότερη, χωρίς όμως να έχουμε παραμόρφωση. Πιθανώς να χρειαστεί να ελαττώσουμε την ένταση τοπικά σε κάποιες σύντομες «κορυφές» του σήματος.

Το βάθος (reverb) κάνει τον ήχο πιο απαλό και πλούσιο και είναι πανταχού παρόν σε κάθε τραγούδι που ακούτε. Συνήθως η φωνή σηκώνει περισσότερο βάθος ή echo από τα άλλα όργανα. Προσέξτε μόνο μην το παρακάνετε και το αποτέλεσμα ακούγεται σαν φτηνό μπουζουξίδικο.

Η σειρά που μπαίνουν τα εφέ έχει σημασία. Το βάθος ή echo μπαίνουν συνήθως τελευταία, και έτσι μπορούν ίσως να καλύψουν κάποιες μικρές ατέλειες, δένοντας τα όργανα καλύτερα μεταξύ τους.

Ένα συνηθισμένο λάθος που γίνεται σε πολλές ηχογραφήσεις, ειδικά αν έχουν πολλά όργανα, είναι ότι η φωνή των τραγουδιστών δεν είναι αρκετά δυνατά και δεν έχει τον απαραίτητο όγκο. Ή φωνή (όπως και κάποιο όργανο που κάνει σόλο) πρέπει να ακούγεται δυνατότερα και καθαρότερα από όλα τα υπόλοιπα όργανα. Ακόμα και αν χαμηλώσετε εντελώς την ένταση ενός τραγουδιού, θα πρέπει να ακούγεται τουλάχιστο η φωνή καθαρά.

Η καθυστέρηση (delay) κάνει τον ήχο πιο γεμάτο, στην ουσία τον «διπλασιάζει», σαν να είναι δύο οι φωνές ή τα όργανα που ακούγονται. Χρησιμοποιείται κατά κόρον σήμερα για να δώσει όγκο στον ήχο. Παλιότερα ηχογραφούσαν δύο φορές το ίδιο όργανο ή τη φωνή και τα έκαναν μίξη με τον εαυτό τους, σήμερα αυτό δεν χρειάζεται πια.


Δοκιμάζοντας

Το πιο σημαντικό και το πιο χρονοβόρο στην όλη διαδικασία είναι ο τελικός έλεγχος του τραγουδιού σας. Ακούστε το τραγούδι σας δεκάδες και εκατοντάδες φορές, πριν «ευλογήσετε» το τελικό mix. Διαλέξτε 3 – 4 γνωστά τραγούδια, παρόμοια στο μουσικό είδος με αυτό που ηχογραφείτε, και των οποίων ο ήχος σας αρέσει. Μετά την τελική μίξη, ακούστε το κομμάτι σας πολλές φορές μαζί με τα γνωστά τραγούδια, σε γρήγορη εναλλαγή. Υπάρχει κάτι που ακούγεται διαφορετικά; Που σας ενοχλεί; Κάτι που νομίζετε ότι λείπει; Είναι στην ένταση πιο χαμηλό ή πιο δυνατό; Έχει υπερβολικά πολλά μπάσα ή πρίμα, ή το αντίθετο ακριβώς; Υπάρχει κάτι που σας χτυπάει άσχημα στο αυτί; Αν ναι, ξαναγυρίστε πίσω και διορθώστε το.

Όταν ακούμε ένα τραγούδι πολλές φορές συνέχεια, το αυτί μας συνηθίζει τον ήχο και δεν ακούει άλλο τα ελαττώματα και τα προβλήματα. Γι αυτό το λόγο, αφήστε να περάσουν μερικές μέρες και επαναλάβετε τις δοκιμές. Χρησιμοποιήστε διάφορα ηχητικά συστήματα, σε διάφορες κατηγορίες ποιότητας: Ένα καλό στερεοφωνικό, ένα ραδιοκασετόφωνο, κάποιο εντελώς απλό και φτηνό σαράβαλο, και φυσικά μην ξεχάσετε να κάνετε τα τεστ σας και στο αυτοκίνητο. Το τραγούδι σας δεν φτάνει μόνο να ακούγεται καλά σε ένα καλό στερεοφωνικό (που ίσως και να διορθώνει κάποιες ατέλειες), αλλά και σε κάποιο μέτριο και σε κάποιο φτηνό σύστημα με κακό ήχο και ελλειπή απόδοση.

Στην αρχή, όσο το αυτί σας δεν είναι εξασκημένο, θα χρειαστεί να κάνετε πολλές δοκιμές. Αν δεν είστε σίγουροι, βάλτε και κάποια άλλα άτομα να ακούσουν μαζί σας και ρωτήστε τη γνώμη τους. Σιγά-σιγά, όσο θα αποκτάτε περισσότερη εμπειρία, θα χρειάζεστε όλο και λιγότερες δοκιμές για να βρείτε τον σωστό ήχο.


Διορθώνοντας

Κάθε τραγουδιστής, ακόμα και ο πιο έμπειρος, μπορεί να βγει έξω από τον τόνο. Σε ζωντανές εμφανίσεις, ή κατά την διάρκεια της ηχογράφησης, αυτό μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Στο τελικό remix όμως μπορεί κάποια φάλτσα σημεία, που δεν προσέξαμε πριν, να βγάζουν μάτι! Δεν χρειάζεται να τα ρίχνετε όλα στους τραγουδιστές σας. Πολλές φορές φταίει και ο ελλειπής εξοπλισμός, π.χ. ο τραγουδιστής δεν μπορούσε να ακούσει ακριβώς τα άλλα όργανα κατά την ηχογράφηση.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, καλό είναι να ξέρετε ότι τα προγράμματα επεξεργασίας ήχου έχουν την δυνατότητα να διορθώνουν φάλτσα σε πολύ μεγάλο βαθμό, και χωρίς να αφήνουν το παραμικρό ίχνος της αλλαγής. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να κάνουν κάποιον Κακοφωνίξ αηδόνι, αλλά μπορούν τουλάχιστο να σώσουν κάποιες καταστάσεις και να σας απαλλάξουν από το να τρέχετε να ξαναηχογραφήσετε κάποια σημεία εκ των υστέρων.

Κατά τα άλλα, δοκιμάστε να διορθώσετε οτιδήποτε δεν σας ακούγεται καλά στο τραγούδι. Τα σύγχρονα προγράμματα έχουν απίστευτες δυνατότητες, και με λίγη φαντασία μπορείτε να κάνετε θαύματα. Π.χ. έπαιξε η κιθάρα κάτι στραβά σε ένα σημείο; Σε άλλο μέρος του τραγουδιού το έπαιξε σωστά; Πάρτε το από εκεί και με copy-paste αντικαταστήστε το λάθος.

Αναπνοές ή όχι; Μπορείτε πολύ εύκολα να αφαιρέσετε οποιεσδήποτε ενδιάμεσες αναπνοές του τραγουδιστή, αν δεν ακούγονται ωραία στο τραγούδι. Η συμπίεση (που όπως είπαμε παραπάνω, πρέπει να βάλετε στις φωνές) πολλές φορές αυξάνει υπερβολικά την ένταση των αναπνοών. Υπάρχουν πολλές «σχολές» σε αυτό το θέμα. ¶λλοι σβήνουν όλες τις αναπνοές, εντελώς και ριζικά. ¶λλοι σβήνουν μόνο μερικές, άλλοι ελαττώνουν μόνο την έντασή τους, και άλλοι τις αφήνουν όλες όπως είναι. Τελικά, είναι και θέμα γούστου και του μουσικού στυλ που θέλετε να έχετε.

Σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει να σβήσετε (δηλ. να μηδενίσετε την ένταση) σε όλα τα σημεία της ηχογράφησης των επί μέρους οργάνων, όταν αυτά δεν παίζουν. Έτσι θα ξεφορτωθείτε πολύ εύκολα ένα μεγάλο μέρος από το φύσημα, τυχόν θορύβους από το περιβάλλον ή οτιδήποτε ανεπιθύμητο ήχο.


Ένταση ή όχι;

Είναι επιστημονικά διαπιστωμένο ότι το αυτί μας, συγκρίνοντας δυο ήχους, ακούει αυτόν που είναι δυνατότερος σαν ωραιότερο. Γι αυτό τον λόγο, οι παραγωγοί, ηχολήπτες και μηχανικοί ήχου ανά τον κόσμο προσπαθούν να «χωρέσουν» όσο το δυνατό περισσότερη ένταση στα κατά τα άλλα προκαθορισμένα όρια ήχου του CD.

Από τις πρώτες μέρες του CD μέχρι σήμερα, η μέση ένταση των τραγουδιών σε ένα CD αυξήθηκε, και όταν πια η κατάσταση έφτασε στο όριο και δεν υπήρχε πλέον άλλη διαθέσιμη ρεζέρβα έντασης, πολλοί συνέχισαν να αυξάνουν την ένταση δημιουργώντας πια έντονη παραμόρφωση, που είναι πλέον ακουστή σε πολλά τραγούδια που όλοι ξέρουμε.

Είναι η τάση αυτή μόνο μια μόδα που θα περάσει κάποτε; Δεν ξέρουμε ακόμα... Μόλις ακούσετε το φρεσκομιξαρισμένο σας τραγούδι σε σύγκριση με κάποιο άλλο γνωστό, θα διαπιστώσετε αμέσως πόσο πιο δυνατά ακούγεται το... άλλο. Θα δείτε ότι δεν είναι και τόσο εύκολο να στριμώξετε τόση ένταση μέσα στο τραγούδι σας, χωρίς κάποια σημεία να μπουκώνουν ή να παραμορφώνουν αισθητά. Χρειάζεται κάμποσες γνώσεις και εμπειρία, και για λόγους χώρου δεν θα εμβαθύνουμε εδώ.

παρμένο κείμενο από το kithara.gr

Ένα μόνο ξέρω. Οτί ένα μόνο ξέρω.
Σελίδες: [1]   Πάνω
  Εκτύπωση  
 
Μεταπήδηση σε: